O Henrykowie

Wieś wakacyjna „Uroczysko Henrykowo” położona  jest w północno-wschodniej Wielkopolsce w miejscowości Dzierzążenko (Szerokość: 53,391287 Długość: 17,005691), około 3 km od miasta Złotów (województwo wielkopolskie,  powiat  złotowski,  gmina Złotów).
„Uroczysko Henrykowo” to niezwykły obszar, wyróżniający się ciekawą mozaiką siedlisk, których krótki opis przedstawię w kolejnych akapitach. Również pod względem  różnorodności flory, gdzie łączna liczba nasadzonych roślin wynosi ponad 6000 sztuk. Obszar ten obejmuje około 22 ha.
Znajdujemy tam następujące siedliska:

  1. Ols (0,61 ha), czyli zespół leśny z dominacją olszy. Ten las jest okresowo podtapiany (wiosna). Właściwości hydrologiczne tego terenu są wykorzystywane także przez rodzinę bobrów, która intensywnie buduje tamy w okolicach tego obiektu.
    Las iglasty z dominacją sosny  (2,24 ha; 0,23 ha) – wiek drzewostanu można oszacować na zakres od 40 do 60 lat, z dominacją sosny. Te „iglaste wyspy” pełne są grzybów w okresie letnio-jesiennym. Znaleźć tu można: borowika szlachetnego, czubajkę kanię, maślaki, podgrzybki oraz rydze. Ten typ siedliska chętnie zamieszkiwany jest przez: grzywacze, zięby, pleszki, sikory bogatki, kosy, krętogłowy, które chętnie gnieżdżą się w powieszonych budkach. Las mieszany zajmuje natomiast  niewiele ponad 0,28 ha.

  2. W Henrykowie (często stosowana skrócona nazwa obiektu) znajdują się również łąki (4,75 ha). Obszary te dodają uroku temu miejscu. Prócz bogactwa flory, stanowią one podstawę do bazy pokarmowej dla szpaków, drozdów śpiewaków, kosów, sójki oraz zalatujących bocianów białych.
  3. Plantacja borówki amerykańskiej (0,34 ha) to źródło pożywienia w okresie migracyjnym dla drozdów.
  4. Uprawa orzecha laskowego (0,87 ha) jest natomiast miejscem fundamentalnym pod względem gnieżdżenia się ptaków z tej rodziny z racji bogatego materiału ściółkowego (opadłe liście, orzechy). W okresie późnego lata- jesieni służy ona jako baza pokarmowa dla dzięciołów, sikor oraz drobnych gryzoni.

  5. Tereny rekreacyjne z udziałem nasadzeń roślin ozdobnych (2,37 ha). Obszar ten wyróżnia ogromny projekt zespołu „skalniaków” o nazwie „Połczyński”. To królestwo makolągw oraz dzwońców, które swym śpiewem w okresie lęgowym (kwiecień-lipiec) permanentnie umilają czas zwiedzającym ten teren gościom. Duży udział drzew i krzewów iglastych regularnie formowanych stwarza dogodne warunki do gnieżdżenia się drobnych ptaków. Szczególnie pożądane przez te ptaki są gatunki roślin zimozielonych  oraz posiadające ciernie lub kolce. Tu warto wymienić gatunki takie jak: bukszpan wiecznie-zielony, winobluszcz trójklapowy, wszystkie gatunki należące do rodziny iglaków (świerk srebrzysty, zwyczajny, żywotnik zachodni) nasadzonych w Henrykowie Występuje u nich całoroczny przyrost igliwia, stare igły są wymienia stopniowo. Jest to wykorzystywane przez ptaki jako schronienie, noclegownia oraz miejsce do budowy gniazd. Gatunki krzewów posiadające ciernie i kolce służą do ochrony gniazd przed drapieżnikami. Odmiany berberysu idealnie nadają się do tworzenia żywopłotów, a „kolczaste ściany” chętnie zajmowane są przez ptaki z rodziny pokrzewkowatych. Ciernie tej rośliny są bardzo kruche, co powoduje wbijanie się ich oraz bardzo trudne wyciągnięcie ich z ciała intruza.

  6. Sztucznie wykopane zbiorniki wodne (2,04 ha; 0,53 ha). Miejsca bardzo atrakcyjne dla awifauny pod względem możliwości gniazdowania i bazy pokarmowej. Stale obserwować można tu lęgowe kaczki krzyżówki, kokoszki wodne, trzciniaki oraz trzcinniczki, a wieczorem usłyszeć nietypowy głos wodnika. Stawy te regularnie patroluje kania ruda oraz bielik. W okresie jesiennym można obserwować polujące młode rybołowy  oraz regularnie zalatujące czaple siwe oraz białe.

Na tym terenie stwierdzono obecność 41 gatunków lęgowych. Do najliczniejszych zaliczyć można: trznadla (5 par/22ha), kapturkę (5 par/22ha), szpaka (6 par/ 22 ha), ziębę (5 par /22ha), makolągwę (5 par/ 22ha) oraz dzwońca (6 par/ 22ha). Z gatunków nielęgowych  lub też zalatujących obserwowano tu: kanię rudą, bociana białego, błotniaka stawowego, kruka, łabędzia niemego, turkawkę, paszkota, dudka, dzięcioła zielonego, dzięcioła dużego, żurawie, uszatkę, zimorodka.
W gospodarstwie nie stosuje się nawozów sztucznych, odpadki zielone kompostuje się, wykorzystując je jako zielony nawóz. Obornikiem nawozi się nowe nasadzenia drzew i krzewów. Deszczówkę gromadzi się w zbiorniku, którą wykorzystuje się do podlewania ogrodu warzywnego. Uprawa tych roślin prowadzona jest ekologicznie, bez stosowania nawozów sztucznych oraz herbicydów. Chwasty usuwane są ręcznie, nie tylko ogródka warzywnego, ale na obszarze całego ośrodka.
W „Henrykowie” stosuje się koszenie łąk w późnym okresie letnim. Podczas tych prac wykasza się łąki od boku do boku, aby przepłoszyć obecne tam zwierzęta.
Co roku dosadza się różne rośliny miododajne takie jak: wrzos, berberys, ligustr, malina, porzeczka czy róża z myślą o najmniejszych pobratymcach, czyli pszczołach. Dba się również o ptaki poprzez nasadzenia takich roślin, jak chociażby jarząb szwedzki. Wieszane są również budki lęgowe z powodzeniem zajmowane przez bogatki, modraszki, krętogłowy. 

„Henrykowo” jest niezwykłym miejscem nie tylko dla ptaków,  przyrody, ale także dla ludzi. Ta zaleta pozwala przyjmować wielu gości. Każdy może znaleźć tutaj coś dla siebie: spokój, przestrzeń, kontakt z naturą. Powiedzenie „raj na Ziemi” doskonale odzwierciedla opis tego miejsca. Wiele zjawisk ze Świata Przyrody możemy oglądać dosłownie jak „na dłoni” i to nie tylko z życia awifauny. Podczas pracy  na tym terenie spotykałem wiele ciekawych zwierząt  np. sarny, lisy, łasice, różne gatunki gryzoni, rzekotki drzewne, ropuchy zielone, jaszczurki żyworodne, turkucie podjadki  – z każdego królestwa organizmów świata żywego.  

Filip Solarek